ENAvrupa Ekonomik Alanı telekom sektöründe dijital erişilebilirlik, 2026
Avrupa Erişilebilirlik Yasası'nın elektronik iletişim hizmetlerine uygulanmaya başlamasının ardından, Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki 26 telekom operatörünün ana sayfası üzerinde otomatik WCAG 2.2 değerlendirmesi.
Telekom, Avrupa Erişilebilirlik Yasası'nın (EAA) adıyla saydığı hizmetlerden biri: 28 Haziran 2025'ten bu yana operatörlerin web siteleri ve uygulamaları AB genelinde erişilebilir olmak zorunda. Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki 26 telekom operatörünün, 14 grup kurumsal sitesi ve 12 tüketici sitesinin ana sayfasını WCAG 2.2'ye göre taradık ve otomatik olarak tespit edilen her engeli kritere, ilkeye ve düzeye göre sınıflandırdık. Ana sayfaların tamamında A veya AA düzeyinde en az bir engel var; toplamda 591 engel. Çoğu, ekran okuyucunun adlandıramadığı düğme ve bağlantılar; grup kurumsal siteleri ise müşterilerin her gün kullandığı tüketici sitelerinden çok daha fazla engel taşıyor.
1Temel bulgular
- 26 / 26
Her operatörde engel var. 26 ana sayfanın tamamında en az bir A veya AA engeli var; yarısında 7 veya daha fazla.
- 17 / 26
Ekran okuyucu kullanıcıları her üç sitenin ikisinde takılıyor. Adsız düğme ve bağlantılar 410 engelin, yani toplamın %69'unun kaynağı.
- %84
Grup kurumsal siteleri tüketici sitelerinden daha kötü durumda. 14 grup sitesi 499 engel taşıyor; ortanca grup sitesinde 10,5 engel varken 12 tüketici sitesinde bu sayı 5.
- %88
Engeller çoğunlukla tekrardan oluşuyor. 26 sitenin 20'sinde tek bir hata türü engellerin en az yarısını oluşturuyor; tek bir düzeltme çok yol aldırır.
- %44
Tek bir site tüm engellerin %44'ünü taşıyor. 260 engel tek bir ana sayfada; en çok engele sahip 7 site toplamın %81'ini oluşturuyor.
2Yöntem
- ADIM 01SeçimAEA'daki 26 telekom operatörü: 14 grup kurumsal sitesi ve 12 tüketici sitesi.
- ADIM 02TaramaHer ana sayfa 5 Kasım 2026'da, aynı araç sürümüyle WCAG 2.2'ye göre tarandı.
- ADIM 03SınıflandırmaHer engel kritere, ilkeye ve düzeye göre etiketlendi.
- ADIM 04AnalizSonuçlar konu, site türü ve sektör düzeyinde gruplandı. Hiçbir operatör adıyla anılmadı veya sıralanmadı.
Kapsam notu. Bu rapordaki erişilebilirlik verileri yalnızca her operatörün ana sayfası üzerinden hesaplanmıştır. Giriş gerektiren sayfalar, alt sayfalar, mobil uygulamalar ve belgeler kapsam dışıdır; sonuçlar bir operatörün dijital kanallarının bütününü temsil etmez.
Standart açıklama
Bu çalışmadaki otomatik testler WCAG 2.2 ihlallerinin yalnızca bir kısmını tespit eder. Otomatik testte temiz sonuç alınması, bir sitenin erişilebilir veya uyumlu olduğu anlamına gelmez. Belirsiz talimatlar veya yardımcı olmayan hata mesajları gibi Anlaşılabilir ilkesine giren engeller ile etkileşimli bileşenlerin gerçek davranışı yalnızca manuel incelemeyle değerlendirilebilir; bu inceleme raporun kapsamı dışındadır. Bulgular yasal uyumu değil, tespit edilebilir engelleri tanımlar.
3Sonuçlar
3.1 WCAG ilkelerine göre engeller
WCAG, gereksinimlerini dört ilke altında toplar. Telekom ana sayfalarında engellerin neredeyse yarısı Sağlam ilkesinde: yardımcı teknolojilerin tanımlayamadığı kontroller.
Engellerin neredeyse yarısı Sağlam ilkesinde
591 engel içindeki pay ve etkilenen site sayısı
%83'ü A düzeyinde
A düzeyi, WCAG'nin en temel düzeyidir
AA engellerinin tamamı iki sorundan
98 AA düzeyi engelin dağılımı
3.2 Konulara göre engeller
Operatörlerin üçte ikisinde ekran okuyucu engeli var
Her konuda başarısız olan operatör ana sayfaları, 10 site üzerinden
Ekran okuyucular. 17 sitedeki 410 engel, erişilebilir adı olmayan düğme ve bağlantılar ile boş bağlantılardan oluşuyor. Ekran okuyucu bunları yalnızca "düğme" veya "bağlantı" olarak okur.
Kontrast. 12 sitede 70 düşük kontrast engeli var. Bu sitelerin dokuzu grup kurumsal sitesi; yalnızca üçü tüketici sitesi.
Görseller. 7 sitedeki 42 engel, metin açıklaması olmayan görsellerden ve ekran okuyucunun adlandıramadığı görsel bağlantılardan oluşuyor.
3.3 Grup siteleri ve tüketici siteleri
Engellerin %84'ü grup kurumsal sitelerinde
591 engelin site türüne göre dağılımı ve site başına ortanca
Her sitede engel var; üçünde 50'den fazla
A ve AA engel sayısına göre operatör ana sayfası sayısı
tüm engellerin tek bir ana sayfada toplanan payı (591'in 260'ı)
engellerin, aynı sitede zaten var olan bir hatanın tekrarı olma oranı
incelenen 100 öğe başına ortanca engel sayısı (aralık 0,2 ile 73,7)
4İyileştirme öncelikleri
Beş hedefli düzeltme, tespit edilen 591 engelin 583'ünü kapsıyor. Kapsam sütunu, her düzeltme üstündekilere eklendiğinde ulaşılan kümülatif payı gösterir.
| # | Düzeltme | Engel · site | Kimler yararlanır | Kümülatif kapsam |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Düğme ve bağlantılara erişilebilir ad verinWCAG 4.1.2 · 2.4.4 | 410 · 17 site | Ekran okuyucu kullanıcıları | |
| 2 | Zayıf kontrastı düzeltinWCAG 1.4.3 | 70 · 12 site | Az gören ve yaşlı kullanıcılar | |
| 3 | Görsellere metin alternatifi ekleyinWCAG 1.1.1 | 42 · 7 site | Görme engelli kullanıcılar | |
| 4 | Sayfa yapısını doğru kodlayınWCAG 1.3.1 | 33 · 11 site | Ekran okuyucu kullanıcıları | |
| 5 | Dokunma hedeflerini en az 24 px yapınWCAG 2.5.8 | 28 · 5 site | Mobil ve motor engelli kullanıcılar |
Aynı düzeltmeler uyumun ötesinde de karşılık verir: anlamlı adlar ve temiz yapı arama motorlarının ve yazılım araçlarının sayfayı yorumlamasına yardımcı olur, alternatif metin cihaz ve tarife görsellerini bulunur kılar, daha iyi kontrast ise tüm müşteriler için okunabilirliği artırır.
AA düzeyinin ötesi
AAA düzeyi çoğu düzenlemede zorunlu değildir ve ana rakamların dışında tutulmuştur. AA'yı geçen bir sitenin gerçekten rahat kullanılıp kullanılmadığını gösterir.
sitede 44 × 44 px'ten küçük dokunma hedefi var; toplam 1.204 hedef.
sitede AAA 7:1 kontrast oranının altında metin var.
site, bağlantıları uyarı vermeden yeni sekmede açıyor.
5Mevzuat bağlamı
Telekom, Avrupa Erişilebilirlik Yasası'nın adıyla saydığı hizmetlerden biri. Haziran 2025'ten bu yana operatörlerin web siteleri ve uygulamaları AB genelinde erişilebilir olmak zorunda; bu, telekom kodu kapsamında zaten var olan eşdeğer erişim yükümlülüklerine ek bir yükümlülük.
Eşdeğer erişimden erişilebilir hizmetlere
Avrupa telekomunda dijital erişilebilirliğin kilometre taşları
- Ara 2018
Avrupa Elektronik İletişim Kodu (EECC) kabul ediliyor
- Nis 2019
AB, Avrupa Erişilebilirlik Yasası direktifini kabul ediyor
- Ara 2020
EECC kapsamında engelli kullanıcılar için eşdeğer erişim uygulanıyor
- Haz 2022
Üye devletlerin EAA'yı iç hukuka aktarma son tarihi
- Haz 2025
EAA elektronik iletişim hizmetlerine uygulanmaya başlıyor
- Eyl 2026
EN 301 549 v4.1.1 yayımlandı, WCAG 2.2'ye geçiş
- Haz 2030
2025 öncesinden kullanılan sistemler için geçiş süresi bitiyor
Avrupa Erişilebilirlik Yasası
Elektronik iletişim hizmetleri adıyla kapsamda: internet erişimi, arama ve mesajlaşma. Operatörlerin web siteleri ve uygulamaları erişilebilir olmalı, 112 acil aramaları gerçek zamanlı metni desteklemeli. Yaptırımları her ülke kendisi belirler.
Telekom kodu
Engelli son kullanıcılar için eşdeğer erişim ve seçim imkânı ister. Bu yükümlülükleri ulusal telekom düzenleyicileri denetler; İrlanda gibi bazı ülkelerde telekom hizmetleri için EAA'yı da onlar uygular.
AEA'daki EFTA ülkeleri
EAA henüz AEA Anlaşması'na dahil edilmedi. Norveç, Eşitlik ve Ayrımcılıkla Mücadele Yasası kapsamında özel sektör web sitelerinin WCAG'ye uymasını zaten şart koşuyor; denetimi evrensel tasarım otoritesi yapıyor.
Telekomda kapsam tartışmalı değil: tüketici hizmetleri EAA'da adıyla geçiyor. Grup kurumsal siteleri esas olarak yatırımcıları ve kamuoyunu bilgilendirdiği için tüketici hizmeti kapsamı dışında kalabilir, ancak her operatörün en görünür yüzü bu siteler. Bu rapordaki her ana sayfada A ve AA düzeylerinde otomatik olarak tespit edilmiş engel var. Bu bir uyum hükmü değildir.
6Yöneticiler için çıkarımlar
Kapsamdaki müşteri yolculuklarını ölçün
EAA, telekom hizmetlerini satmak ve desteklemek için kullanılan web sitelerini ve uygulamaları kapsar. Yalnızca ana sayfayı değil; tarife seçimini, ödemeyi, hesap ve destek sayfalarını her pazarda ölçün.
Tek bir sorumlu atayın
Engeller tasarım, içerik ve yazılım ekiplerine yayılıyor. Yönetici düzeyinde bir sorumlu ve üç aylık bir hedef olmadan düzeltmeler kampanya takvimine yenik düşer.
Önce ortak bileşenleri düzeltin
Engellerin %88'i aynı hatanın tekrarı. Ortak bileşenlerdeki adsız düğme ve bağlantılar bunların çoğunu taşıyor; bunları düzeltmek her sayfaya ve pazara yansır.
Grup sitesini aynı çıtaya getirin
Bu rapordaki engellerin %84'ü grup kurumsal sitelerinde. Bu siteler çoğu zaman ayrı bir ekip ve ajans tarafından yönetiliyor; onlara da tüketici siteleriyle aynı WCAG 2.2 AA hedefini ve kontrollerini verin.
Kaynakça
- Ürün ve hizmetlerin erişilebilirlik gereklilikleri hakkında Direktif (AB) 2019/882. EUR-Lex.
- Avrupa Elektronik İletişim Kodu'nu oluşturan Direktif (AB) 2018/1972. EUR-Lex.
- ComReg. “Obligations on electronic communications service providers under the European Accessibility Act”, ComReg 25/39, 27 Haziran 2025.
- BEREC. Engelli son kullanıcılar için eşdeğer erişim ve seçim önlemleri raporu.
- Lov&Data. “Digital inkludering og EUs tilgjengelegheitsdirektiv (EAA)”, sayı 3/2025.
- Uutilsynet (Norveç BİT Evrensel Tasarım Otoritesi). Düzenlemeler.
- AccessibleEU. “The European accessibility standard EN 301 549 has been updated”, 7 Eylül 2026.
- W3C. Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri (WCAG) 2.2.
- Dünya Sağlık Örgütü. Disability and health, bilgi notu, Mart 2023.
AEA telekom sektörü: dijital erişilebilirlik raporu 2026
Tüm veriler, yöntem, WCAG kriter tablosu ve ekler.
