Dijital erişilebilirlik genelgesi, Türkiye’de web siteleri ve mobil uygulamaların herkes tarafından erişilebilir olmasını zorunlu hale getiren resmi bir düzenlemedir. Bu genelge ile birlikte kamu ve özel sektör, dijital hizmetlerini engelli bireyler başta olmak üzere tüm kullanıcılar için uygun hale getirmekle yükümlü hale gelmiştir. 

Genelge sadece kamu kurumlarını değil, aynı zamanda bankalar, e-ticaret siteleri, üniversiteler, belediyeler ve özel şirketler dahil olmak üzere çok geniş bir kitleyi kapsar. Dijital hizmet sunan neredeyse tüm kurumlar bu düzenleme kapsamında değerlendirilir. 

Dijital erişilebilirlik, engelli bireylerin interneti bağımsız şekilde kullanabilmesini sağlarken, aynı zamanda yaşlı kullanıcılar ve farklı cihazlardan erişim sağlayan kişiler için de kullanım kolaylığı sunar. Ayrıca markaların daha geniş bir kitleye ulaşmasına ve kullanıcı deneyimini artırmasına katkı sağlar. 

Dijital erişilebilirlik genelgesine göre web siteleri ve mobil uygulamalar WCAG 2.2 standartlarına uygun olmalıdır. Bu standartlar, içeriklerin algılanabilir, kullanılabilir, anlaşılabilir ve teknik olarak uyumlu olmasını gerektirir. 

Evet, 2025 yılında yayımlanan genelge ile dijital erişilebilirlik artık bir tercih değil, yasal bir zorunluluktur. Kurumlar belirlenen süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmak zorundadır, aksi durumda çeşitli risklerle karşılaşabilirler.

Genelgeye göre kamu kurumlarının genellikle 1 yıl içinde, özel sektör ve e-ticaret şirketlerinin ise 2 yıl içinde dijital platformlarını erişilebilir hale getirmesi beklenmektedir. 

Evet, erişilebilir web siteleri arama motorları tarafından daha iyi anlaşılır ve bu durum SEO performansını olumlu etkiler. Aynı zamanda site içinde geçirilen süreyi artırarak dönüşüm oranlarını da yükseltebilir.

Dijital erişilebilirlik kriterlerine uymayan kurumlar yasal yaptırımlar, itibar kaybı ve kullanıcı deneyimi sorunları ile karşılaşabilir. Ayrıca erişilebilir olmayan platformlar önemli bir kullanıcı kitlesini kaybetme riski taşır. 

Hayır, dijital erişilebilirlik sadece engelli bireyler için değil, aynı zamanda yaşlılar, geçici engeli olanlar ve farklı cihaz kullanan herkes için daha iyi bir deneyim sunar. Aslında erişilebilirlik, tüm kullanıcılar için daha iyi bir internet anlamına gelir. 

Dijital erişilebilirlik sağlamak için web sitelerinde teknik düzenlemeler yapılmalı, alternatif metinler eklenmeli, kontrast ayarları iyileştirilmeli ve klavye ile kullanım gibi kriterler uygulanmalıdır. Bu süreç genellikle denetim, geliştirme ve sürekli iyileştirme adımlarından oluşur.

Türkiye'de dijital erişilebilirlik süreçlerini yasal bir temele oturtan T.C. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2025/10, 21 Haziran 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu düzenleme kamuya ve vatandaşa doğrudan hizmet veren tüm dijital platformların engelli bireyler dahil herkes tarafından rahatça kullanılabilmesini amaçlar.

Genelge kapsamında belirtilen kurallara uyum sağlamak için kuruluşlara belirli bir süre tanınmıştır ve son uyum tarihi 21 Haziran 2026 olarak belirlenmiştir. Bu tarihe kadar kapsama giren tüm web sitelerinin ve mobil uygulamaların standartları karşılaması gerekir.

Mevzuat kapsamında dijital platformların uluslararası kabul gören WCAG 2.2 standartlarına uygun hale getirilmesi şart koşulmuştur. Kuruluşların yasal olarak geçerlilik kazanabilmesi için bu standartlarda en az AA seviyesinde bir erişilebilirlik uyumu yakalaması gerekmektedir.

Bu yasal düzenleme bankalar, finans kuruluşları, özel hastaneler, kamu hastaneleri, e-ticaret siteleri, üniversiteler, kamu hizmeti sunan özel kuruluşlar ve tüm mobil uygulama sahipleri için zorunluluk teşkil etmektedir. Vatandaşların aktif olarak kullandığı veya hizmet aldığı tüm bu yapıların erişilebilir olması şarttır.

Tek bir eklenti veya hazır araç yüklemek, regülasyonlara tamamen uyum sağlamak için kesinlikle yeterli değildir. Gerçek bir dijital erişilebilirlik uyumu sağlamak için teknoloji, tasarım, sürekli denetim ve süreç yönetimini içeren bütünsel ve uçtan uca 360 derece bir yaklaşım uygulanmalıdır.

Dijital varlıkların uyumluluk durumunu belirlemek amacıyla yapay zeka destekli web sitesi analiz araçları kullanılır. Bu sistemler sayesinde mevcut SEO ve erişilebilirlik sorunları anında taranıp tespit edilerek geliştirici ekiplerin iş yükünü artırmadan hızlıca düzeltilmesi için raporlanır.

Erişilebilirlik bir kereye mahsus yapılan bir proje değil, sürekli güncellenen bir yetkinlik sürecidir. Web sitenize veya mobil uygulamanıza eklenen her yeni özellik ya da içerik erişilebilirlik dengesini bozabileceği için tasarım aşamasından yayına kadar kesintisiz bir kontrol döngüsünün işletilmesi gerekir.