“Analytics bir anda düştü”, “GA4 verileri eksik geliyor”, “Google Ads dönüşümleri kayboldu” gibi şikâyetler 2024’ten beri daha sık duyuluyor. Bunun en yaygın nedenlerinden biri Google Consent Mode v2’nin uygulanmaması veya yanlış yapılandırılması. Ancak konu sadece ölçüm değil: Kullanıcıların çerez/onay ekranını anlayıp kullanabilmesi; yani dijital erişilebilirlik ve WCAG uyumu da işin merkezinde.
Bu yazıda Consent Mode v2’nin ne olduğunu, olmadan neden analitiğin “bozulduğunu”, bunu düzeltirken erişilebilir ve kapsayıcı bir onay deneyimini nasıl tasarlayabileceğinizi anlatıyoruz.
Consent Mode, Google etiketlerinin (GA4, Google Ads vb.) kullanıcı onayına göre nasıl davranacağını kontrol eden bir mekanizmadır. Kullanıcı çerezlere izin vermediyse, etiketler ya hiç çalışmaz ya da kısıtlı şekilde çalışarak modelleme/anonimleştirme üzerinden sınırlı sinyal gönderebilir (kurallara ve yapılandırmaya bağlı olarak).
v2 ile birlikte Google, özellikle reklam ve ölçüm tarafında daha ayrıntılı onay sinyalleri bekler. Örneğin reklam depolama ve kullanıcı verisiyle ilgili sinyaller ayrışır. Bu sayede uyumluluk artar; ama hatalı kurulumda veri kaybı daha görünür hale gelir.
Bu sinyallerin doğru zamanda ve doğru varsayılanlarla (default) gönderilmesi kritik. Aksi halde Google etiketleri beklediğiniz gibi davranmaz.
Aslında Analytics “bozulmaz”; ölçüm zincirindeki varsayımlar değişir. Consent Mode v2 yoksa veya yanlışsa, aşağıdaki senaryolar sık yaşanır:
Çerez banner’ı onay gelene kadar tüm etiketleri engelliyor olabilir. Bu, kullanıcıların önemli bir kısmında (özellikle hızlı çıkış yapanlarda) sayfa görüntüleme ve olayların kaybolmasına yol açar. Eğer onay bileşeni geç yükleniyorsa, etiket tetikleme penceresi kaçırılır.
Reklam onayı sinyalleri yoksa Google Ads tarafında dönüşüm ölçümü ve yeniden pazarlama listeleri daralır. Sonuç: Daha az sinyal, daha düşük performans optimizasyonu ve raporlarda “boşluklar”.
Consent Mode’un amacı, izin yokken bile belirli ölçüm yaklaşımlarını (ör. modelleme) mümkün kılmaktır. Ancak bu, sinyallerin doğru iletilmesine bağlıdır. Yanlış kurulum, raporlarda beklenmedik dalgalanma ve segmentlerin anlamsızlaşmasına neden olabilir.
En gözden kaçan nokta: Çerez/onay arayüzü erişilebilir değilse, kullanıcıların bir kısmı onay veremez veya tercihlerini yönetemez. Bu yalnızca veri düşüşü değil; aynı zamanda kullanıcı deneyimi ve uyumluluk riski demektir. Teknik SEO tarafında da kullanıcı etkileşimi sinyalleri etkilenebilir; bu ilişkiyi daha geniş bağlamda Teknik SEO ve Erişilebilirlik: WCAG Uyumuyla Daha Bulunur ve Daha Kapsayıcı Web Siteleri yazısında ele alıyoruz.
Çerez banner’ları çoğu sitede “modallar” veya “alt çubuklar” şeklinde uygulanır. Yanlış uygulandığında, klavye kullanıcılarını kilitleyebilir, ekran okuyucularda anlaşılmaz hale gelebilir veya düşük görme kullanıcıları için okunamaz olabilir. WCAG açısından sık rastlanan ihlaller:
Bu noktada amaç sadece “uyumlu görünmek” değil; herkesin onay tercihini gerçekten kullanabilmesini sağlamak. Erişilebilir bir arayüz, daha net seçimler ve daha az terk etme ile dolaylı olarak ölçüm kalitesini de iyileştirir.
Consent Mode mantığında etiketler, kullanıcı seçim yapana kadar belirli bir varsayılan (genelde reddedilmiş) durumda başlar. Burada kritik olan, bu varsayılanların etiket yüklenmeden önce tanımlanmasıdır. Aksi halde etiketler yanlış zamanda çalışabilir veya tamamen engellenebilir.
Banner bir modal ise role="dialog" (veya uygun ARIA diyaloğu), açıklayıcı başlık ve odak tuzağı (focus trap) doğru uygulanmalı. “Kabul et”, “Reddet”, “Tercihleri yönet” gibi kontrollerin klavyeyle erişilebilir olduğundan ve odak göstergesinin görünür olduğundan emin olun.
Kategori bazlı seçimler (Analitik, Pazarlama vb.) varsa, her seçeneğin ne anlama geldiği sade ve okunabilir metinlerle açıklanmalı. Bu açıklamalar yalnızca görsel ipucu olmamalı; ekran okuyuculara da aktarılmalı.
Onay oranını tek başına başarı saymayın. Örneğin, klavye ile “Tercihleri yönet” akışına kaç kişinin girebildiği, modal açıldığında odak kaybı yaşanıp yaşanmadığı gibi deneyim sinyalleri; hem kapsayıcılığı hem de veri kalitesini etkiler.
WCAG’ın “anlaşılabilirlik” ilkesi, hukuki metinlerin kopyalanıp yapıştırılmasından daha fazlasını gerektirir. Basit dil, kısa cümleler ve net buton metinleri (örn. “Hepsini kabul et” yerine “Tüm çerezleri kabul et”) kullanıcı hatalarını azaltır.
Çerez banner’ı ile erişilebilirlik widget’ı aynı şey değildir; biri onay yönetimi, diğeri kullanıcı arayüzü ayarlarına yardımcı olabilir. Yine de pratikte, sitelerde bu iki katman yan yana bulunur ve birbirini etkiler: Örneğin widget butonu, çerez modalının altında kalmamalı; modal açıkken odak sırası bozulmamalı.
Erişilebilirlik tarafında hızlı kazanımlar için, Herkesi Karşılayan Web Sitesi: Ücretsiz Widget ile Erişilebilirlik yazısındaki yaklaşım, doğru uygulandığında destekleyici olabilir. Ancak temel hedef her zaman bileşenleri (banner dahil) WCAG’e uygun üretmektir.
Consent Mode v2 genellikle etiket yöneticisi, CMP (Consent Management Platform) ve frontend bileşenlerini birlikte etkiler. Bu değişiklik sırasında yapılan küçük bir UI hatası (ör. kapatma butonunun erişilemez olması), hem uyumluluk hem de veri tarafında büyük kayıplara dönüşebilir.
Bu yüzden teknik kurulumun yanında erişilebilirlik denetimi de yapılmalı: Renk kontrastı, klavye akışı, ekran okuyucu anonsları, mobil dokunma hedefleri ve hata durumları test edilmeli. Corpowid (corpowid.ai), otomatik erişilebilirlik denetimleri ve izleme ile bu tür bileşenlerdeki WCAG risklerini erken yakalamanıza yardımcı olur; böylece ölçüm altyapısını güncellerken kullanıcı deneyimini de koruyabilirsiniz.
Google Consent Mode v2, uyumluluk dünyasında “opsiyonel bir ayar” olmaktan çıktı; ölçüm altyapısının temel parçalarından biri haline geldi. Fakat gerçek başarı, yalnızca etiketlerin çalışması değil, her kullanıcının onay tercihini bağımsız şekilde yönetebilmesidir. Bu da erişilebilir bir çerez/onay deneyimi tasarlamayı gerektirir.
Consent Mode v2 geçişini planlarken, hem teknik ölçümü hem de WCAG kontrollerini aynı sprintte ele alın. İsterseniz Corpowid (corpowid.ai) ile düzenli erişilebilirlik izleme kurarak onay bileşeni gibi kritik alanlarda sonradan oluşan regresyonları da yakalayabilirsiniz. Görsel içerik ve alternatif metinler gibi tamamlayıcı konularda da AI Alt Text Generator: WCAG Uyumlu Alternatif Metin Üretimi ve Faydaları yazısı iyi bir başlangıç sunar.
Erişilebilirlik beyanları her ülkede benzer görünse de kapsam, zorunlu alanlar ve kanıt beklentileri değişebilir. Bu yazı, ulusal farklılıkları yöneterek WCAG uyumlu beyan oluşturmanın pratik yolunu anlatır.
Teknik SEO ve erişilebilirlik aynı hedefe hizmet eder: içeriği hem arama motorlarına hem de kullanıcılara anlaşılır kılmak. Bu rehber, WCAG odaklı teknik iyileştirmelerin SEO’ya katkısını pratik örneklerle açıklar.
Corpowid, dijital erişilebilirlik alanındaki yenilikçi yaklaşımı ve performansı nedeniyle dünyanın önde gelen araştırma ve danışmanlık şirketlerinden biri olan Gartner tarafından takdir edilmiştir. Bu rozetler, yapay zeka destekli ve kapsayıcı web deneyimleri oluşturma konusundaki kararlılığımızı yansıtmaktadır.
EN
